Een subwoofer is meer dan alleen een basmonster. Als hij goed is afgesteld, voegt hij gewicht, diepte en een opwindende puls toe, waardoor je de muziek niet alleen hoort, maar ook voelt. Subwoofers zijn speciaal gemaakt om de laagste tonen weer te geven – precies datgene waar gewone compacte luidsprekers vaak moeite mee hebben. En zelfs als je een paar grote vloerstaande luidsprekers hebt, kan een goede subwoofer nog een extra laag van diepte en omvang toevoegen.
De kunst is om hem te laten samenwerken met je luidsprekers, in plaats van dat hij klinkt als een aparte doos die in de hoek bas produceert. Gelukkig heb je daar geen ingenieursdiploma voor nodig. Hier zijn onze favoriete tips en trucs om het maximale uit je subwoofer te halen.
Wat doet een subwoofer eigenlijk?
Er is een vuistregel bij het afspelen van muziek met een paar luidsprekers en een subwoofer: je zou de subwoofer eigenlijk niet moeten opmerken. Totdat je hem uitzet.
Klinkt vreemd, toch? Het punt is dat een goede subwoofer het geluid niet mag domineren. Hij moet naadloos samengaan met je luidsprekers, waardoor het hele systeem voller, dieper en soepeler klinkt.
Dat gezegd hebbende: bas is subjectief. Sommige mensen willen subtiele, perfect geïntegreerde lage tonen. Anderen willen dat de kickdrum in je borstkas klopt en dat de bank trilt tijdens een filmavond. Beide zijn prima. Het is jouw systeem. Speel het af zoals jij dat wilt!
Welke subwoofer moet ik kiezen?
Allereerst: de juiste subwoofer hangt af van de grootte van je kamer, je luidsprekers, hoe hard je luistert en, laten we eerlijk zijn, hoeveel bas je wilt.
Onze MALMÖ SUB-serie is de eenvoudige, plug-and-play-optie. Je kunt het wisselfilter, de fase en het volume eenvoudig aanpassen zonder gedoe.
- De MALMÖ SUB 6 is het compacte model. Perfect voor kleinere kamers, bureausystemen en appartementen waar de ruimte beperkt is, maar waar toch een goede bas onmisbaar is.
- De MALMÖ SUB 8 is de allrounder. Meer punch en weergave, terwijl hij toch compact genoeg is om gemakkelijk in de meeste kamers te passen.
- Met de MALMÖ SUB 10 wordt het pas echt serieus. Dankzij de ruimtevullende impact is dit de betere keuze voor grotere ruimtes, grotere systemen en iedereen die vindt dat de volumeknop er is om gebruikt te worden.
Dan is er nog de BERLIN SUB. De BERLIN SUB 10 en BERLIN SUB 12 gaan nog een stap verder met meer vermogen, geavanceerde DSP, Speakermatch™, Room EQ, instelbare delay, Real Time Bass™, XLR en ingebouwde MATRIX Wireless™-functionaliteit. Het verschil tussen de twee BERLIN-modellen zit hem vooral in de schaalgrootte.
- De BERLIN SUB 10 geeft je de volledige BERLIN-ervaring in een compactere behuizing. Hij is gemakkelijker te plaatsen en een uitstekende keuze als je serieuze prestaties wilt zonder dat de subwoofer de ruimte volledig overneemt.
- De BERLIN SUB 12 biedt een groter conusoppervlak, meer headroom en meer fysieke kracht. Heb je een grote ruimte? Hou je van luid spelen? Wil je dat je filmavond een beetje over-the-top aanvoelt? Kies dan voor 12 inch.
En onthoud: de grootte van de driver is niet alles. Een MALMÖ SUB 10 en een BERLIN SUB 10 hebben allebei een 10-inch driver, maar qua vermogen, technologie en prestaties zijn het totaal verschillende apparaten.
Tips voor het opstellen van een subwoofer
Waar moet ik mijn subwoofer plaatsen?
Subwoofers zijn veel minder kieskeurig wat betreft de plaatsing dan je hoofdluidsprekers, omdat zeer lage frequenties veel minder richtingsafhankelijk zijn. Een goed beginpunt is ergens langs dezelfde muur als je luidsprekers. Dat houdt de bekabeling eenvoudig, ziet er netjes uit en werkt vaak goed akoestisch.
Maar – en dit is belangrijk – elke kamer is anders.
Verplaats de subwoofer 30–50 cm en luister nog eens. Klinkt het beter? Slechter? Meer dreun? Strakker? Blijf experimenteren tot je de perfecte plek voor je huis hebt gevonden.
De BERLIN SUB geeft je hier iets meer vrijheid. Met de optionele MATRIX-zender kun je via de ingebouwde MATRIX Wireless™-ontvanger het audiosignaal draadloos verzenden, zodat de beste plek voor je subwoofer niet per se dezelfde hoeft te zijn als de plek die je kabel toestaat.
Er is echter een truc die het plaatsingsprobleem heel snel oplost: de subwoofer-crawl!
BERLIN SUB heeft ook Room EQ, waarmee je vervelende basfrequenties door kamerresonantie kunt verminderen. Voor gedetailleerde aanpassingen van Room EQ raden we je aan de handleiding van de BERLIN SUB te raadplegen.
Let op: probeer hoeken te vermijden. Dit helpt staande golven en andere akoestische problemen te voorkomen die de geluidskwaliteit kunnen beïnvloeden – en geloof ons, dat wil je niet. Als je een nauwkeuriger geluid wilt, kun je zelfs overwegen om de subwoofer helemaal niet tegen een muur te plaatsen.
De subwoofer-crawl
Nee, dit is niet de nieuwste danspas om op de dansvloer te laten zien. Dit is een techniek om de beste plek voor een subwoofer in jouw specifieke kamer te vinden – en het enige wat je nodig hebt, zijn je oren en een beetje tijd. Dit is weliswaar niet de meest wetenschappelijke manier om de akoestiek van een kamer te onderzoeken, maar het volstaat prima als je gewoon op zoek bent naar een goede plek voor je nieuwe subwoofer.
Zo doe je dat:
- Zet je subwoofer op of vlakbij de plek waar je het vaakst luistert (bijvoorbeeld je bank).
- Speel een nummer af met veel bas dat je goed kent.
- Ga op je knieën zitten en kruip door de kamer (ja, we menen het).
- Luister naar plekken waar de bas bijzonder krachtig, diep en luid klinkt.
- Zodra je zo’n plek hebt gevonden, zet je je subwoofer zo dicht mogelijk bij deze plek neer. Als het niet ideaal is, probeer dan een andere plek.
- Sta op, stel je systeem in en rock erop los!
Als je alles hebt geprobeerd en je bas klinkt nog steeds niet zoals je wilt, kun je misschien twee subwoofers proberen. Het is geen schande om wat hulp te gebruiken, en misschien is je kamer gewoon te groot voor één subwoofer. Er zijn zoveel mogelijke opstellingen, dus laat je fantasie de vrije loop!
Je subwoofer aansluiten
Zorg ervoor dat je je apparatuur uitschakelt voordat je iets aansluit. Als je versterker of actieve luidsprekers een Sub-Out hebben, is dat meestal de makkelijkste optie. Sluit deze aan op je subwoofer met een subwooferkabel. Gebruik bij de BERLIN SUB de linker RCA-ingang gemarkeerd met ‘Mono’.
Heb je in plaats daarvan een pre-out? Sluit dan zowel de linker- als de rechteruitgang aan op de bijbehorende RCA-ingangen op de subwoofer. De BERLIN SUB heeft ook een gebalanceerde XLR-ingang voor versterkers en processors die zijn uitgerust met een XLR-subwooferuitgang.
Er zijn nog meer aansluitmogelijkheden als je die nodig hebt, maar als je zover bent, is de handleiding weer je beste vriend.
Wisselfilter: waar moet de subwoofer het overnemen?
Het wisselfilter bepaalt tot welke hoge frequentie je subwoofer speelt en waar je hoofdluidsprekers het overnemen. Stel je dit te hoog in, dan overlappen de subwoofer en de luidsprekers elkaar te veel, waardoor de bas dik, dreunend of onsamenhangend kan klinken. Stel je dit te laag in, dan kan er een gat ontstaan tussen waar je luidsprekers ophouden en de subwoofer begint.
Het doel is simpel: je luidsprekers dragen de bas over aan de subwoofer en niemand merkt die overgang op.
Voor de MALMÖ SUB is een goed uitgangspunt de frequentie waarbij je hoofdluidsprekers hun basweergave beginnen te verliezen. Kleinere boekenplankluidsprekers hebben over het algemeen een hogere wisselfilterfrequentie nodig, terwijl grotere luidsprekers en vloerstaande luidsprekers meestal op een lagere frequentie kunnen worden overgedragen. Wij raden aan om het wisselfilter in te stellen tussen 60 en 80 Hz voor onze 4-inch, 5-inch en 55-inch luidsprekers.
Heb je een BERLIN SUB? Gebruik dan Speakermatch
Hier maakt BERLIN SUB het leven een stuk makkelijker. Je luidsprekers stoppen niet plotseling met spelen onder één exacte frequentie. De bas neemt geleidelijk af, en de manier waarop dat gebeurt, hangt deels af van het ontwerp van de luidsprekerkast.
Een gewone subwoofer weet dat niet, maar met Speakermatch™ weet BERLIN SUB het wel.
Voor bepaalde Argon Audio-luidsprekers zijn al speciale presets beschikbaar, wat het nog eenvoudiger maakt. Hebben je luidsprekers een speciale Speakermatch™-preset in BERLIN SUB, dan kies je gewoon die preset en laat je BERLIN zijn werk doen.
Geen voorinstelling? Geen probleem. Kijk eerst of je luidsprekers een gesloten behuizing, een basreflex-/geporteerde behuizing of een passieve radiator hebben. Selecteer daarna het bijpassende luidsprekertype in Speakermatch™ en stel het wisselfilter af op je luidsprekers. Dat is alles.
BERLIN SUB past vervolgens zijn wisselfilter- en fasegedrag aan aan de manier waarop je luidsprekers van nature afvlakken, waardoor de twee meer als één systeem functioneren in plaats van als een luidspreker plus een kastje in de hoek dat bas produceert.
En ja, je kunt achteraf nog steeds dingen bijstellen. Jouw oren hebben nog steeds de leiding.
Fase en vertraging
Bij bas gaat het niet alleen om de hoeveelheid. Timing is ook belangrijk. Je luidsprekers en subwoofer moeten goed samenwerken. Werken ze elkaar tegen, dan klinkt de bas rond het wisselfilter plotseling zwak of onsamenhangend.
Begin bij de MALMÖ SUB met de fase op 0°. Klinkt de bas rond het wisselfilter vanaf je luisterplek zwak of dun, probeer dan 180° en kies de instelling die voller en natuurlijker klinkt.
Bij de BERLIN SUB houdt Speakermatch™ al rekening met het fasegedrag van de luidsprekers, terwijl de instelbare vertraging je een extra hulpmiddel biedt om alles goed op elkaar af te stemmen.
Vertraging is vooral handig als je subwoofer dichter bij je staat dan je hoofdluidsprekers. Een beetje extra vertraging kan ervoor zorgen dat het geluid synchroon aankomt in plaats van iets uit de pas te lopen.
Voor een eenvoudige installatie moet je de instellingen echter niet veranderen alleen omdat ze er zijn. Begin eenvoudig. Pas de instellingen indien nodig nauwkeurig aan.
Volumepeil
We raden aan een nummer af te spelen met een consistent bassignaal en de knop aan te passen totdat het volume van de subwoofer op een vergelijkbaar niveau ligt als dat van je luidsprekers. Als uitgangspunt raden we de middelste stand op de volumeknop aan, of niveau 25 op de BERLIN-subwoofers, maar uiteindelijk is het aan jou om het trillende monster te creëren waar je van droomt.
Soms is minder meer, vooral als je een realistisch geluid van instrumenten wilt maken. En soms is meer meer, vooral als je gewoon plezier wilt hebben. Er is niets mis mee om de volume-instellingen aan te passen aan wat je luistert!
Dat is het eigenlijk. Druk nu op play.
