DE KUNST VAN BETERE BAS
De BERLIN SUB 10 en BERLIN SUB 12 zien eruit alsof ze zich netjes gaan gedragen: een compacte behuizing, een strakke Scandinavische afwerking, geen zichtbare driver.
Maar dan druk je op play.
Plotseling komen films veel indrukwekkender over. Muziek krijgt meer gewicht, omvang en fysieke energie. Games voelen groter, dieper en meeslepender aan. De kamer verandert van karakter en je hele systeem klinkt groter, voller en completer. En dat allemaal dankzij een relatief bescheiden kastje.
Dat is de essentie van de BERLIN-subwoofers. Dit soort prestaties komen niet zomaar tot stand. Om zoveel mogelijk prestaties uit deze kleine kastjes te persen, moesten onze engineers enkele van de meest baanbrekende en innovatieve subwoofertechnologieën bedenken die tot nu toe zijn gezien (al zeggen we het zelf).
Achter de bescheiden ogende kast schuilt een strak geïntegreerd bassysteem met een speciaal ontwikkelde longstroke-woofer, een krachtige Pascal Audio klasse D-versterker, geavanceerde DSP-processing, Real Time Bass™, Speakermatch™ en ingebouwde MATRIX Wireless™-functionaliteit.
Het resultaat: een diepe, snelle en gecontroleerde bas die veel groter klinkt dan de kast doet vermoeden – en die tegelijk eenvoudig te plaatsen, eenvoudig af te stellen en heerlijk makkelijk in de omgang is.
Deze is dus voor jou. Voor alle muziekliefhebbers die audiofiele prestaties én een stijlvolle, moderne uitstraling willen, samen in één kast.
Hij is er eindelijk, en we noemen hem BERLIN.
DIT IS
BERLIN SUB
De serie bestaat uit twee modellen:
de BERLIN SUB 10 en de BERLIN SUB 12.
Beide maken gebruik van dezelfde technologieën, hebben dezelfde functies en leveren maar liefst 500 W RMS / 1200 W piekvermogen. Beide zijn ontworpen voor een nauwkeurige, gecontroleerde basweergave bij muziek, films en games. En beide hebben een strakke Scandinavische vormgeving die moeiteloos thuis is in moderne interieurs.
Het verschil zit in het formaat.
De BERLIN SUB 10 is de compacte krachtpatser.
Hij is het makkelijkst te plaatsen en het meest discreet in formaat, maar levert toch een bas die veel groter klinkt dan je zou verwachten.
De BERLIN SUB 12 is de keuze voor nog meer impact. Hij biedt een groter conusoppervlak, meer fysieke impact en meer headroom voor grotere ruimtes of luisteraars die alles uit het laag willen halen.
"BERLIN SUB is ontworpen rond een eenvoudig idee: betere bas moet het hele systeem beter maken, en je zou geen engineersdiploma nodig moeten hebben om hem goed in je geluidssysteem te integreren.
Hij moet je luidsprekers groter, voller en moeitelozer laten klinken, zonder dat de bas ooit afleidend wordt. We wilden een subwoofer maken die audiofielen serieus zouden nemen, maar die iedereen zou kunnen installeren en waarvan iedereen zou kunnen genieten. Die balans tussen prestaties, controle en installatiegemak is wat de BERLIN SUB anders maakt”
Henrik Sørensen
CEO van Nordic Hi-Fi
AKOESTISCH ONTWERP
CONTROLE DOOR GESLOTEN BEHUIZING
BERLIN SUB heeft een gesloten kast, want controle is alles. Een gesloten (afgedichte) behuizing geeft de woofer en het DSP-platform een voorspelbare akoestische omgeving om in te werken. Geen basreflexpoort die zijn eigen timing toevoegt, geen poortgeruis en geen afstemfrequentie waarbij de kast opeens van karakter verandert. In plaats daarvan werken de woofer, de versterker en de DSP samen aan een strakkere en consistentere weergave.
Het nadeel van een gesloten behuizing is dat er veel meer vermogen nodig is om hetzelfde geluidsniveau te halen als met een basreflexbehuizing. Wil je diepe bas uit een relatief compacte kast, dan moet elk onderdeel van het systeem dezelfde kant op trekken:
- De speciaal ontwikkelde longstroke-woofer zorgt voor de luchtverplaatsing
- De Pascal Audio klasse D-versterker levert het vermogen
- De DSP stuurt het gedrag van het systeem in realtime bij
- De gesloten kast vormt het stabiele fundament
Al deze onderdelen zijn ontwikkeld om perfect samen te werken en samen meer te zijn dan de som der delen. Daarom klinkt de BERLIN SUB tegelijk fysiek en precies. Hij is gemaakt om een krachtige, maar beheerste laagweergave te leveren die net zo goed werkt bij muziek als bij films en games.
De woofer van de BERLIN SUB straalt naar beneden (down-firing). Daardoor blijft de driver uit het zicht en blijven de voor- en zijkanten van de kast strak en rustig, zodat hij moeiteloos opgaat in je interieur. Vanuit de meeste hoeken lijkt de BERLIN SUB eerder een eenvoudige houten kist op pootjes dan een traditionele subwoofer.
Maar het down-firing ontwerp draait niet alleen om het uiterlijk. Deze keuze verspreidt de lage tonen ook gelijkmatiger door de kamer. Omdat lage frequenties omnidirectioneel zijn, doet de richting van de woofer op zich niets af aan de geluidskwaliteit en bepaalt die ook niet hoeveel geluid er via muren en vloeren wordt doorgegeven. Met andere woorden: een down-firing subwoofer is niet belastender voor je buren dan een vergelijkbaar front-firing model. Daardoor luistert de plaatsing van de BERLIN SUB visueel minder nauw en kun je hem discreet tegen een muur, bij een meubelstuk of gewoon op de akoestisch beste plek zetten.
SPECIAAL ONTWIKKELDE WOOFER
SERIEUZE VERSTERKER. SLIMME DSP.
Het hart van de BERLIN SUB is een speciaal ontwikkelde glasvezelwoofer met lange slag. Zowel de 10-inch als de 12-inch woofer is ontworpen voor een grote uitslag, een hoge geluidsdruk en een strak gecontroleerde beweging. Een subwooferdriver moet veel lucht verplaatsen, maar dat moet wél beheerst gebeuren. Ongecontroleerde beweging levert vervorming, dreunende bas en compressie op. Gecontroleerde beweging zorgt juist voor punch, textuur en impact, waardoor je zelfs de allerdiepste bastonen moeiteloos van elkaar onderscheidt.
De woofer wordt aangedreven door een klasse D-versterker van het Deense Pascal Audio, goed voor 500 W RMS en 1200 W piekvermogen. Zo heeft de BERLIN SUB de stroom en de headroom die nodig zijn voor serieuze prestaties in het laag, terwijl de versterker compact en efficiënt blijft.
Versterker en woofer worden aangestuurd door het geavanceerde DSP-platform (digitale signaalverwerking) van BERLIN. Daarmee is deze subwoofer veel meer dan een actieve driver in een kast.
De DSP regelt alles: filters, timing, het gedrag van de driver, beveiliging en room-EQ, plus de Speakermatch™- en Real Time Bass™-verwerking.
Bij al dat vermogen hoort ook een goede ontkoppeling. De BERLIN SUB staat op speciaal ontwikkelde rubberen isolatievoetjes die de kast loskoppelen van de vloer. Dat beperkt de overdracht van trillingen naar je vloer en houdt de kast mechanisch stabiel, ook bij hoge volumes.
Er gaat minder energie verloren in vloertrillingen, waardoor meer van wat de woofer levert wordt omgezet in zuivere, gecontroleerde bas. Het resultaat: minder trillingen in de constructie, minder overlast voor de buren en een schonere weergave van de lage tonen.
LET OP: De BERLIN SUB beschikt ook over een room-EQ met 3-bands notchfilter. Dat is vooral handig om specifieke kamerresonanties te temmen. In veel kamers zitten basproblemen niet gelijkmatig verdeeld over het hele laag. Met een notchfilter pak je precies dat probleemgebied aan, zonder het hele basbereik terug te schroeven.
MATRIX WIRELESS
Heb jij ook weleens over de vloer gekropen om precies dat ene plekje te vinden waar je sub het beste klinkt, om er daarna achter te komen dat je een subwooferkabel van 10 meter nodig hebt om er te komen?
De plaatsing van je subwoofer maakt écht verschil, en soms is de beste plek voor het laag nu net niet de handigste plek voor een kabel. Daarom heeft de BERLIN SUB MATRIX Wireless™ standaard ingebouwd.
In combinatie met de optionele MATRIX-zender ontvangt de BERLIN SUB het audiosignaal draadloos van je versterker, luidsprekers of een andere bron. Stroom heeft de subwoofer uiteraard nog steeds nodig, maar die lange signaalkabel dwars door de kamer kan verdwijnen. Zo heb je veel meer vrijheid om de subwoofer te zetten waar hij akoestisch het beste presteert – of waar hij visueel het mooiste staat.
Bij de ontwikkeling van MATRIX Wireless™ hadden onze engineers één doel voor ogen: een stabiele audioverbinding met lage latency in échte woonkamers, waar routers, telefoons, laptops, smart home-apparaten en andere draadloze producten allemaal dezelfde ether delen. Het systeem houdt de draadloze omgeving continu in de gaten en kiest automatisch de meest stabiele verbinding. Zo blijft de BERLIN SUB ook in een druk draadloos huishouden betrouwbaar presteren.
En omdat de MATRIX Wireless™-ontvanger al in de BERLIN SUB is ingebouwd, heb je bij de subwoofer geen extra ontvangerkastje nodig. Je voegt simpelweg de zender toe, sluit de stroom aan en zet de subwoofer waar hij hoort.
LET OP:
Omdat de MATRIX-zender de draadloze omgeving continu in de gaten houdt, kan het na de eerste installatie tot 24 uur duren voordat hij een nauwkeurig beeld van die omgeving heeft. Omdat dit continu doorgaat, worden veranderingen in de opstelling van de subwoofer of de zender uiteindelijk vanzelf meegenomen in de kalibratie.
REAL TIME BASS
Real Time Bass™ pakt een van de meest voorkomende en frustrerende uitdagingen bij het ontwerpen van subwoofers aan: vertraging. Traditionele subwoofers gaan vaak voorbij aan de effecten van groepsvertraging en fasevervorming, waardoor de subwoofer lastiger te integreren is met de hoofdluidsprekers.
Dat lijkt misschien een klein detail, maar het is een van de belangrijkste factoren in hoe een subwoofer daadwerkelijk klinkt. Je hoofdluidsprekers en subwoofer horen samen één coherent geheel te vormen. Is de subwoofer zelfs maar licht vertraagd, dan voelt de bas trager, zachter of losgekoppeld van de rest van de muziek. Het is ook een van de klassieke redenen waarom mensen zeggen dat subwoofers niet geschikt zijn voor muziek.
BERLIN SUB combineert een eigen realtime-DSP-platform, fasegeoptimaliseerd basbereik en speciaal ontwikkelde hardware die volledig is afgestemd op realtime signaalverwerking. Dankzij een ultralage verwerkingsvertraging en compensatie voor het fysieke gedrag van de speciaal ontwikkelde woofer blijft de bas perfect in de pas lopen met je hoofdluidsprekers.
In plaats van te leunen op zware beschermende filters of agressieve begrenzing, bewaakt de DSP continu de binnenkomende transiënten en corrigeert hij in realtime. Zo blijven de attack en het ritme van de originele opname behouden, terwijl je toch een uitzonderlijk diep basbereik krijgt zonder in te leveren op snelheid of precisie.
Het resultaat is een subwoofer die helemaal niet klinkt als een aparte subwoofer. Hij verdwijnt volledig in het systeem. Kickdrums landen met echte impact. Basgitaren hebben textuur en ritme. Filmeffecten krijgen gewicht zonder uit te smeren over de volgende noot. In plaats van een trage basgolf die pas na al het andere aankomt, krijg je een bas die precies begint en stopt wanneer dat hoort.
BERLIN SUB Groepsvertraging (ms) versus frequentie (Hz). Vergeleken met een toonaangevende concurrent
SPEAKERMATCH
De meeste luidsprekers zijn ontworpen om op zichzelf goed te presteren. Dat betekent vaak dat ze zo zijn afgestemd dat ze, gezien de afmetingen van de kast, zoveel mogelijk bruikbare bas leveren. Prima als de luidspreker in zijn eentje speelt, maar zodra je er een subwoofer bij zet, wordt de natuurlijke baskantelling (roll-off) van de luidspreker onderdeel van het scheidingsfilter.
Daar komt bij dat luidsprekers er in allerlei maten, vormen en uitvoeringen zijn. De meeste subwoofers houden geen rekening met de roll-off van de luidsprekers. Het gevolg: luidspreker en subwoofer geven veel van dezelfde bastonen weer. Sommige frequenties worden overdreven, terwijl andere bijna verdwijnen. En dan is er ook nog de timing: die klopt niet tussen beide systemen, want een subwoofer loopt van nature achter op de luidsprekers. Het resultaat is een bas die ongelijkmatig, opgeblazen of losgezongen klinkt.
Met Speakermatch™ hebben we daarom volledig nieuwe filtertypes ontwikkeld, vanaf de grond opgebouwd. In plaats van één generiek filter past de BERLIN SUB zijn scheidingsfilter en fasegedrag aan op de akoestische roll-off van precies die luidsprekers waarmee hij samenwerkt.
Dat dit werkt, heeft een verrassend eenvoudige reden. De meeste luidsprekers met hetzelfde kastprincipe vertonen een opvallend vergelijkbaar roll-offgedrag in de lage tonen. Het grootste verschil tussen luidsprekertypes zit dus in waar die roll-off begint, niet in hoe hij verloopt.
Kies je luidsprekertype en de scheidingsfrequentie, en de BERLIN SUB doet de rest: hij past zijn interne filtering automatisch aan voor een vloeiendere akoestische overgang.
Voor geselecteerde modellen van Argon Audio en Radiant Acoustics gaan speciale presets nog een stap verder, met een scheidingsfilter dat specifiek voor die luidsprekers is geoptimaliseerd.
Kort gezegd: met Speakermatch™ spreekt de BERLIN SUB de taal van jouw luidsprekers. Geen losse kist die er wat bas bij doet, maar een natuurlijk verlengstuk van je luidsprekers.
FORTE en BERLIN zonder Speakermatch™
Let op de piek van 3 dB op het wisselfilter.
FORTE en BERLIN met Speakermatch™
Vloeiende overgang tussen de luidsprekers en de subwoofer – perfect in fase.
NU HET ECHT NERDY DEEL
De bass roll-off van een luidspreker is doorgaans zo ontworpen dat hij een vloeiende, volledig vlakke respons oplevert, vaak vergelijkbaar met een Butterworth-respons. Onder de roll-offfrequentie neemt het uitgangsniveau meestal met zo'n 12 tot 24 dB per octaaf af, afhankelijk van of de luidspreker een gesloten kast, een basreflexpoort of een passieve radiator gebruikt.
Butterworth-responsies werken prima voor een luidspreker op zichzelf, maar zodra je die natuurlijke roll-off combineert met een conventioneel gefilterde subwoofer, ontstaan er problemen. Hebben de luidspreker en de subwoofer allebei een Butterworth-respons van de vierde orde bij dezelfde scheidingsfrequentie en zijn ze in fase, dan tellen hun weergaven op tot een piek van ongeveer 3 dB rond het scheidingspunt.
Een manier om deze piek te verminderen is het laagdoorlaatfilter van de subwoofer verder naar beneden in frequentie te verplaatsen.
Zoals hier te zien is, kan dit een aanzienlijk vlakkere gecombineerde frequentierespons opleveren.
Maar dit heeft een nadeel: de twee filters werken nu op verschillende frequenties, waardoor de luidspreker en de subwoofer niet meer perfect in fase zijn. In dit voorbeeld zit er een faseverschil van ongeveer 50,5° bij het wisselfilter van 70,82 Hz. Rond de 6 ms bewegen de laagdoorlaat- en hoogdoorlaatsignalen in tegengestelde richtingen. Daardoor werken hun uitgangen elkaar gedeeltelijk tegen in plaats van perfect samen te werken.
Dit laat zien waarom de frequentierespons alleen niet het hele verhaal vertelt. Een
conventionele wisselfilter kun je afstellen om een redelijk vlakke frequentierespons te krijgen, maar er blijft toch een fase- en timingverschil tussen de luidspreker en de subwoofer.
Een conventioneel subwooferfilter veroorzaakt al een faseverschuiving en vertraging, en een traditionele faseregeling kan de relatieve fase weliswaar aanpassen, maar kan niet altijd het frequentieafhankelijke fase- en timinggedrag corrigeren dat door de filters wordt veroorzaakt.
GEMAAKT VOOR HET ECHTE LEVEN EN ECHTE WONINGEN
De BERLIN SUBs zijn ontworpen met echte woonkamers in gedachten. Hun strakke Scandinavische design past naadloos in vrijwel elk modern interieur.
De aansluitingen aan de achterzijde zijn schuin geplaatst en verzonken, zodat de subwoofer vlak tegen de muur kan staan. Dat is belangrijker dan het klinkt. Subwoofers staan nu eenmaal vaak dicht bij een muur of meubel, en grote, rechte connectoren duwen de kast al snel verder de kamer in.
Dankzij het ingebouwde display en de bediening met één draaiknop zijn dagelijkse aanpassingen zo gepiept. Vanaf het achterpaneel regel je het volume, het laagdoorlaatfilter, de vertraging, de fase, het subsonisch filter, Speakermatch™, MATRIX Wireless™, het stand-bygedrag, de displayinstellingen en de ruimtecorrectie (room-EQ). Je kunt het digitale display zelfs 180 graden draaien, zodat je het ook van bovenaf comfortabel afleest en bedient.
De BERLIN SUB beschikt daarnaast over intelligente signaaldetectie. De subwoofers gebruiken geavanceerde detectielogica die alleen reageert op echte audiosignalen – en niet op willekeurige pulsen, ruis of artefacten van de versterker. In de praktijk betekent dat een automatisch aan- en uitschakelen waar je op kunt rekenen: geen klik- of plofgeluiden bij het in- of uitschakelen van de stand-by, en geen onverwachte onderbrekingen van het signaal.
En natuurlijk houdt het DSP-gestuurde beveiligingssysteem de subwoofer binnen veilige grenzen, zodat de driver en de versterker beschermd blijven, ook bij zware belasting.
Kortom: je zou eigenlijk nooit aan je subwoofer hoeven denken. En met de BERLIN SUB hoeft dat ook niet – zodra hij staat, doet hij gewoon zijn werk.
Jij hoeft alleen maar te genieten.
