Actieve luidsprekers zijn niet meer weg te denken uit de hifiwereld. Toch loopt de kwaliteit ervan sterk uiteen. Hoe komt dat? Daar zijn een paar redenen voor, maar de belangrijkste is dat de meeste actieve luidsprekers, zeker de goedkopere, eigenlijk geen échte actieve luidsprekers zijn in de puurste zin van het woord!
Wat we daarmee bedoelen? De meeste andere actieve luidsprekers werken met ouderwetse passieve wissselfilters – precies zoals je die kent uit gewone luidsprekers. Onze FORTE- en FENRIS-luidsprekers gebruiken daarentegen actieve wisselfilters. Die zitten ingebouwd in onze eigen versterkers, met een apart versterkerkanaal voor de tweeter en voor de woofer – en dát maakt ze tot echte actieve luidsprekers. Het klinkt misschien hoogdravend (en dat is het stiekem ook wel een beetje), maar het komt hierop neer: met echte actieve luidsprekers krijg je de best mogelijke geluidskwaliteit en een ultralage vervorming.
Even technisch
Dit stuk wordt wat technisch, maar laten we bij het begin beginnen. Zodra je op play drukt, zet je een ingewikkeld (maar razendsnel) proces in gang dat uiteindelijk zorgt voor de muziek waar je zo van geniet. Er gebeurt van alles in een luidspreker, maar de twee hoofdrolspelers zijn hier het wisselfilter en de versterker.
Tijdens dat proces gaat er een signaal van 20 tot 20.000 Hz (het volledige bereik dat een mens kan horen) door het systeem. Het wisselfilter verdeelt de frequenties en stuurt ze naar de bijbehorende drivers, terwijl de versterker het signaal, hoe kan het ook anders, versterkt zodat je de muziek daadwerkelijk hoort.
In een verouderde actieve luidspreker met een passief wisselfilter komt het wisselfilter pas ná de versterker in actie. In zulke ouderwetse actieve luidsprekers (die met een passief wisselfilter) stuurt de versterker dus het volledige signaal door en steekt hij veel energie in het versterken van het hele frequentiespectrum – pure energieverspilling! Daarna is het aan het passieve wisselfilter om alle frequenties te sorteren en te bepalen welke worden doorgelaten en welke worden afgekapt. Dat leidt ALTIJD tot verlies en een minder nauwkeurig geluid.
In een echte actieve luidspreker, zoals de FORTE of FENRIS, komt het actieve wisselfilter juist vóór de versterker. Zo worden ongewenste frequenties al weggefilterd voordat ze de versterker bereiken – en kan die zich volledig concentreren op de frequenties die je écht wilt horen.
De DSP-chip (Digital Signal Processing) is een andere belangrijke schakel in dit verhaal. Met DSP ontwerpen we het wisselfilter en de frequentieweergave van de luidspreker met een precisie die alleen in actieve luidsprekers mogelijk is. De combinatie van DSP en een actief wisselfilter zorgt ervoor dat de mid/bas-woofers en de tweeters elk hun eigen versterker krijgen. De voordelen van deze technologie zijn enorm, maar hoe werkt het precies?
Een voorbeeld: meestal hebben de woofers in een passieve luidspreker een mechanische begrenzing om schade bij hoge geluidsniveaus te voorkomen. Omdat de DSP die begrenzing voor zijn rekening neemt, kan de woofer met een hogere lineariteit worden ontworpen. Daarnaast kunnen we met DSP de weergave van de luidspreker corrigeren zonder kwaliteitsverlies – iets wat in een passieve luidspreker simpelweg onmogelijk is.
De woofers van de FORTE A55 zijn hét voorbeeld van wat een driverontwerp met DSP oplevert. We ontwikkelden een nieuw motorsysteem met de focus op een zeer lage vervorming. In een passieve luidspreker zouden deze woofers niet werken, maar in een actieve luidspreker met DSP komen ze volledig tot hun recht, met toonaangevend lage vervorming en een breder frequentiebereik.
Kort samengevat
Maar wat betekent dit allemaal voor jou? Echte actieve luidsprekers, zoals de onze, geven je een dynamischer en veel krachtiger geluid – zelfs uit compacte luidsprekers. Daarnaast zijn actieve wisselfilters over het algemeen veel nauwkeuriger, waardoor we het geluid veel preciezer kunnen afstemmen.
Tip: actieve luidsprekers met een ouderwets passief wisselfilter herken je altijd aan de gewone schroefklemmen op de achterkant (die ken je van passieve luidsprekers). Let daar dus goed op als je je volgende set actieve luidsprekers uitkiest!
